Wat is rum?
Leer over de oorsprong van rum, de grondstoffen, het productieproces, de verschillen met andere sterke dranken en de stijlen rum.
Definitie van rum
Rum is een sterke drank die wordt gemaakt van suikerriet. Dat gebeurt niet met suiker zelf, maar met bijproducten die uit suikerriet worden gewonnen, zoals melasse, vers suikerrietsap of suikerrietsiroop. Deze vloeistoffen worden eerst vergist en daarna gedistilleerd, waardoor een drank ontstaat met een hoog alcoholpercentage en kenmerkende aroma’s en smaken.
Volgens internationale afspraken mag een drank alleen rum heten als de alcohol volledig uit suikerriet afkomstig is. Daarnaast moet het eindproduct voldoen aan vaste regels, zoals een minimaal alcoholpercentage en het niet toevoegen van geur- of smaakstoffen. Binnen deze kaders kan rum sterk verschillen in productiemethode, stijl, smaak en regio.
Een drank mag alleen rum heten als de alcohol volledig uit suikerriet afkomstig is.
Waarvan wordt rum gemaakt?
Rum wordt gemaakt van suikerriet, een grassoort die zijn oorsprong kent in Zuidoost-Azië. Niet de suiker uit suikerriet vormt de basis van rum, maar het sap dat eruit gewonnen wordt.
Het geperste suikerrietsap kan direct worden vergist, of eerst worden verwerkt tot suikerrietsiroop of melasse. Deze grondstoffen worden daarna vergist en gedistilleerd tot rum. Vrijwel alle rum wordt wereldwijd geproduceerd op basis van melasse, al bestaan er ook stijlen die enkel van vers suikerrietsap worden gemaakt.
Hoe wordt rum gemaakt?
Rum wordt gemaakt middels een proces van fermentatie en distillatie. Suikerrietsap, suikerrietsiroop of melasse worden eerst vergist, waarbij de aanwezige suikers worden omgezet in alcohol. Vervolgens wordt het gedistilleerd. Daarbij ontstaat een sterk alcoholisch distillaat, vaak aangeduid als ruwe rum, dat de basis vormt voor de uiteindelijke rum.
Na de distillatie kan de rum direct in de fles, maar vaak volgt nog een rijpingsproces. Door rijping, meestal in houten vaten, kan rum extra aroma’s ontwikkelen en een donkerdere kleur krijgen. Wanneer rum niet wordt gerijpt, spreekt men doorgaans van witte rum. De manier waarop rum na distillatie wordt behandeld, draagt sterk bij aan de smaak van de drank.
Wat onderscheidt rum van andere sterke dranken?
Rum wordt uitsluitend gemaakt van suikerriet. Omdat suikerriet voornamelijk groeit in tropische en subtropische gebieden, wordt rum ook vooral in deze regio’s geproduceerd.
Daarnaast kent rum geen vast smaakprofiel. De smaak van rum kan sterk verschillen, afhankelijk van onder anderen de gebruikte grondstoffen, productiemethoden en herkomst. Zo kan een rum die lang op hout heeft gerijpt heeft weer heel anders smaken dan een rum die direct na het distilleren in de fles gaat.
Waar wordt rum geproduceerd?
Rum wordt voornamelijk geproduceerd in subtropische gebieden rond de evenaar. Het Caribisch gebied is hierbij het meest bekend en wordt vaak gezien als de bakermat van rum. Toch wordt rum ook in veel andere regio’s gemaakt, zoals Midden- en Zuid-Amerika, Afrika, Azië en Oceanië. Dat is geen toeval: suikerriet kent zijn oorsprong in Zuidoost-Azië en verspreidde zich van daaruit over de wereld naar andere warme, geschikte gebieden.
Verschillende stijlen van rum
Rum kan het beste beschreven worden aan de hand van verschillende stijlen. Deze zijn gebaseerd op onder andere de grondstoffen, distillatie en de rijping.
Vaak wordt rum ook gecategoriseerd op basis van kleur. Denk aan witte of donkere rum. Maar dit is geen betrouwbare methode. De rijping, op bijvoorbeeld eikenhouten vaten, kan inderdaad de kleur beïnvloeden. Echter, kan de kleur net zo goed door kleurstoffen bepaald worden. Wie rum beter wil begrijpen, moet dus verder kijken dan alleen de kleur.
Samenvatting
Rum is een sterke drank die wordt gemaakt door producten uit suikerriet, zoals melasse, suikerrietsiroop of vers suikerrietsap, te vergisten en te distilleren. De productie vindt vooral plaats in tropische en subtropische gebieden waar suikerriet groeit, waarbij het Caribisch gebied het meest met rum wordt geassocieerd. Doordat producenten verschillende grondstoffen, distillatiemethoden en rijpingstechnieken gebruiken, kent rum geen vast smaakprofiel en bestaan er uiteenlopende stijlen.
Veelgestelde vragen
Hoe is rum ontstaan?
Suikerriet, de basisgrondstof voor rum, vindt zijn oorsprong in Zuidoost-Azië. Hier ontstonden de eerste voorlopers van rum in de vorm van gefermenteerd suikerrietsap.
De rum zoals wij die vandaag kennen, ontstond echter pas later op de Caribische eilanden, waar het suikerriet naartoe werd geëxporteerd en men begon met distillatie.
Waar komt rum vandaan?
Rum is ontstaan in gebieden waar suikerriet werd verbouwd, met name in het Caribisch gebied. In de 17e eeuw ontdekte men daar dat bijproducten van suikerproductie, zoals melasse, vergist en gedistilleerd konden worden tot alcohol. Vanuit deze regio verspreidde rum zich naar andere delen van de wereld waar suikerriet werd verwerkt.
Smaakt rum zoeter dan andere sterke dranken?
Nee. Rum wordt vaak als zoeter ervaren door aroma’s als karamel, vanille en fruit die tijdens productie en rijping ontstaan. Dat betekent niet automatisch dat rum meer suiker bevat.
Wat is het verschil tussen witte en donkere rum?
Witte rum wordt meestal niet of kort gerijpt en vaak gefilterd, waardoor hij licht van kleur en smaak blijft. Donkere rum rijpt langer op houten vaten en krijgt daardoor meer kleur en vollere smaken. Maar let op: kleur zegt niet altijd alles. Rums kunnen worden gefilterd of bijgekleurd.
Bestaat er één officiële definitie van rum?
Er bestaat geen wereldwijde, uniforme definitie van rum. Wel hanteren verschillende landen en regio’s hun eigen wettelijke omschrijvingen. In grote lijnen komt het erop neer dat rum volledig uit suikerrietproducten moet zijn gedistilleerd en aan een minimum alcoholpercentage moet voldoen, met regionale verschillen in details.
Bronnen en literatuur
- Martin, C., & Seale, R. (2016). Modern Caribbean rum: A contemporary reference to the region’s historic spirit. Wonkpress.
- Cate, M. (2016). Smuggler’s Cove: Exotic cocktails, rum, and the cult of tiki. Ten Speed Press.
- North Atlantic Treaty Organization. (n.d.). NATO standardization and regulations related to spirits. https://www.nato.int
- Europese Unie. (2019). Verordening (EU) 2019/787 van het Europees Parlement en de Raad inzake de definitie, aanduiding en presentatie van gedistilleerde dranken. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019R0787
- West Indies Rum & Spirits Producers’ Association. (n.d.). Guidelines and position papers on rum production. https://www.wirspa.co
